محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1209

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

مع الكاف التازى گدك - [ بفتحتين ] كيپاى « 1 » كوچك باشد . [ 1 ] مثالش بسحاق اطعمه گويد : بيت از بحر سفره نان نرساند بساحلى * كشتى نان گرش نبود لنگر گدك گزمازك - [ بفتح گاف و ضم زاى معجمهء دوم ] ميوهء درخت گز باشد و گزمازو نيز گويند [ 2 ] . گورك - مصغر گور [ 3 ] و نيز سنگ گازرى كذا فى ادات الفضلاء . گرمك - مصغر گرم . و نيز باقلائى كه در آب جوشانند . [ 4 ] مثال اين معنى بسحاق اطعمه گويد : بيت آل برمك در كرم گرمك فروش « 2 » اين درند * اين سخن نرمك نمىگويم كه هست اين مشتهر گوگردانك - [ بضم گاف اول و فتح دوم ] جعل باشد . [ 5 ] . گزك - [ بفتح گاف و زاى معجمه ] آنچه به جهت تغيير ذائقه بعد از پيالهء شراب خورند [ 6 ] . مثالش شاه طاهر گويد : بيت « 3 » هر كه مست از مى انكار تو شد ساقى دور * نقل مجلس بجهنم دهد از بهر گزك « 4 » و بمعنى مرضى مشهور كه به عربى تشنج گويند نيز آمده . * گردك - [ بكسر گاف ] مصغر گرد . و ديگر خيمهء مخصوص پادشاهان باشد . مثالش شيخ

--> ( 1 ) - « س » : كساى . ( 2 ) - « س » : فروس . ( 3 ) - « س » ندارد . ( 4 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 1 ) يعنى پوست پاره‌هاى شكنبهء گوسفند كه دوزند و از برنج و گوشت و مصالح پر كنند و پزند ( برهان ) . ( 2 ) جزمازج ( معرب ) . ثمرة الطرفا و حب الاثل ( عربى ) . ( 3 ) اين معنى در برهان نيست . ( 4 ) نوعى خربزهء پيش‌رس ( برهان ) . اما گرمك جز از خربزه است . ( 5 ) سرگين گردانك . خنفساء . قيقور ( تركى ) ( برهان ) . ( 6 ) مزه امروزى . و در برهان براى مطلق تغيير ذائقه گفته و بمعنى سرمازده نيز آورده است . و معنى تشنج ، مرض مشهور ندارد .